خون دماغ یا اپیستاکسی که اصطلاح پزشکی برای خونریزی بینی است ، به معنی از دست دادن خون از بافتی است که داخل بینی شما را می پوشاند. این عارضه می تواند در یک یا هر دو سوراخ بینی رخ دهد. خون دماغ معمولاً فقط یک سوراخ بینی را تحت تأثیر قرار می دهد. از هر 10 نفر 6 نفر حداقل یک بار در زندگی خود به دلایلی چون هوای گرم ، دستکاری بینی یا مصرف مواد دچار خونریزی از بینی می شوند. اکثر خون دماغ ها جزئی هستند و با مراقبت های خانگی از بین می روند. اما اگر خونریزی شدید است ، به ویژه اگر جراحی بینی انجام داده اید و علائم دیگری دارید ( مانند استفراغ یا مشکل تنفسی ) ، باید به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.
انواع خون دماغ
بینی شما دارای رگ های خونی زیادی است. این رگ ها به گرم و مرطوب شدن هوایی که تنفس می کنید کمک می کنند. اما از آنجایی که این رگ ها نزدیک به سطح داخلی بینی شما قرار دارند ، هنگام عبور هوا از بینی ، می تواند رگ های خونی شما را خشک و تحریک کند. این وضعیت باعث می شود که آن ها به راحتی آسیب ببینند و باعث خونریزی بینی شوند. بنا به گفته های بهترین جراح بینی شیراز در علم پزشکی دو نوع اصلی خونریزی بینی وجود دارد که متخصصان آن ها را با توجه به محل خونریزی توصیف می کنند. خونریزی بینی قدامی و خون دماغ خلفی.
خونریزی قدامی
خون دماغ شدن از جلوی بینی در قسمت پایینی دیواره شروع می شود که دو طرف بینی شما ( سپتوم ) را از هم جدا می کند. مویرگ ها و رگ های خونی کوچک در این ناحیه جلویی بینی شکننده هستند و می توانند به راحتی دچار پارگی شده و خونریزی کنند. این شایع ترین نوع اپیستاکسی است و معمولاً جدی نیست. معمولاً این خونریزی های بینی در خانه درمان می شوند.
خون دماغ خلفی
خونریزی خلفی بینی در عمق بینی شما رخ می دهد. خونریزی در رگ های خونی بزرگ تر در قسمت پشت بینی نزدیک گلو باعث این نوع از خونریزی در بینی می شود و می تواند منجر به خونریزی شدید شود. در ادامه این وضعیت ممکن است خون از پشت گلو جاری شود. برای این نوع خونریزی بینی فوراً به مراقبت های پزشکی نیاز خواهید داشت و در خانه درمان نمی شود.
علائم خون دماغ چیست ؟
معمولاً هیچ علامتی به جز خونی که از بینی شما می آید وجود نخواهد داشت. اگر خونریزی بینی عمقی داشته باشید ، همان طور که گفته شد ممکن است مقداری خون از پشت گلو به معده شما تخلیه شود که می تواند باعث ایجاد طعم بد در دهان و احساس تهوع گردد.
اگر علائم دیگری داشته باشید ، ممکن است نشانه ای باشد از یک وضعیت پزشکی که نیاز به بررسی دارد.
علت خون دماغ شدن از یک سوراخ بینی
خونریزی بینی دلایل زیادی دارد. از جمله قرار گرفتن در معرض هوای خشک ، آلرژی و مصرف تفریحی مواد مخدر. بیشتر خونریزی های بینی فقط از یک سوراخ بینی رخ می دهند ، اما ممکن است هر دو سوراخ بینی را نیز همزمان درگیر کنند. اپیستاکسی یکطرفه یا خون دماغ از یک سوراخ بینی نیز دلایل متفاوتی دارد. خوشبختانه بیشتر آن ها جدی نیستند. شایع ترین علت خونریزی بینی همان طور که در بخش قبلی گفته شد ، هوای خشک است. هوا معمولاً در موارد زیر خشک تر است : آب و هوای گرم و با رطوبت پایین ، مناطق واقع در ارتفاعات بالا ، سیستم گرمایش فضاهای داخلی.
عوامل خطرساز در خون دماغ از یک سوراخ بینی
هر کسی ممکن است دچار خونریزی بینی شود. اکثر افراد حداقل یک مورد را در طول زندگی خود تجربه خواهند کرد. اما برخی افراد بیشتر در معرض خونریزی بینی هستند. علت خون دماغ شدن از سوراخ چپ بینی یا خونریزی از سوراخ راست بینی به عوامل مختلفی بستگی دارد.
- کودکان بین 2 تا 10 سال : هوای خشک ، سرماخوردگی ، آلرژی و چسبیدن انگشتان و اشیاء به بینی ، کودکان را مستعد خونریزی بینی می کند.
- بزرگسالان بین 45 تا 80 سال : علت خون دماغ شدن در سن بالا بیشتر به زمینه های سلامت جسمانی مرتبط است. با نزدیک شدن به 50 سالگی ممکن است لخته شدن خون بیشتر طول بکشد و از این رو خونریزی طولانی تر می شود. در این سنین ، احتمال ابتلا به فشار خون بالا ، تصلب شرایین ( سخت شدن دیواره سرخرگ ها ) یا اختلال خونریزی نیز بیشتر است.
- کسانی که باردار هستند : رگ های خونی در بینی ، حین بارداری منبسط می شوند که فشار بیشتری بر رگ های خونی ظریف در پوشش بینی شما وارد می کند.
- افرادی که از داروهای رقیق کننده خون استفاده می کنند : این داروها شامل آسپرین و وارفارین هستند.
- افرادی که اختلالات لخته شدن خون دارند : این بیماری ها شامل هموفیلی و بیماری فون ویلبراند است.
چه زمانی باید نگران خونریزی بینی باشم ؟
اگرچه دیدن خونریزی از بینی می تواند هشدار دهنده باشد ، همان طور که در بخش قبلی گفته شد بیشتر خونریزی های بینی جدی نیستند. معمولاً می توانید آن ها را در خانه مدیریت کنید. اما اگر شما اغلب دچار خونریزی بینی می شوید باید به موارد اشاره شده در ادامه مطلب بیشتر دقت کنید.
- تجربه علائم کم خونی ( احساس ضعف ، خستگی ، سرماخوردگی یا تنگی نفس یا داشتن پوست رنگ پریده )
- تقریباً زمانی که داروی جدید را شروع می کنید دچار خونریزی بینی می شوید.
- شما همزمان با خون دماغ ، متوجه کبودی غیرمعمول در سراسر بدن خود می شوید. این ترکیب ممکن است نشان دهنده
- یک بیماری جدی تری مانند اختلال لخته شدن خون ( هموفیلی یا بیماری فون ویلبراند ) ، لوسمی یا تومور بینی باشد.
- اگر کودک شما زیر 2 سال سن دارد و خونریزی بینی دارد با پزشک اطفال تماس بگیرید. بدون توجه به سن فرزندتان ، بهتر است در معاینه بعدی به خونریزی بینی اشاره کنید.
- بعد از 15 تا 20 دقیقه فشار دادن بینی نمی توانید خونریزی را متوقف کنید.
- خونریزی زیاد است. (بیش از 1 فنجان)
- داروهای رقیق کننده خون (مانند آسپرین یا وارفارین) مصرف می کنید یا دچار اختلال لخته شدن خون هستید و خونریزی متوقف نمی شود.
- در تنفس مشکل دارید.
- شما خون بلعیده اید و نمی توانید استفراغ را متوقف کنید.
- خونریزی بینی شما پس از ضربه ای به سر یا آسیب جدی ( سقوط ، تصادف رانندگی یا ضربه به صورت یا بینی ) اتفاق افتاده است.
برای دریافت مشاوره تخصصی از دکتر مجتبی سهراب پور، فرم زیر را تکمیل کنید.
راه های درمان خون دماغ چیست ؟
درمان خونریزی بینی بستگی به علت خونریزی دارد. جراح بینی ، آنچه را که در وضعیت شما ضروری به نظر می آید توضیح خواهد داد. درمان اپیستاکسی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- آتل بندی بینی. پزشک شما گاز ، اسفنج مخصوص بینی یا فوم یا یک بادکنک لاتکس بادی را وارد بینی شما می کند تا در محل خونریزی فشار وارد کند و از این طریق مانع از خونریزی بینی شود.
- سوزاندن : این روش شامل استفاده از یک ماده شیمیایی ( نیترات نقره ) یا انرژی گرمایی ( کوتر الکتریکی ) برای بستن رگ خونی در حال خونریزی است. پزشک ابتدا یک بی حس کننده موضعی را در سوراخ بینی شما اسپری می کند تا داخل بینی شما بی حس شود.
- تجویز داروی جدید یا تنظیم دوز داروهای قبلی : کاهش مقدار داروهای رقیق کننده خون یا قطع آن ها می تواند مفید باشد. علاوه بر این ، تجویز داروهایی برای مدیریت فشار خون ممکن است ضروری باشد که ترانکسامیک را به عنوان دارویی برای کمک به لخته شدن خون تجویز کند.
- حذف جسم خارجی : اگر علت خونریزی بینی یک جسم خارجی باشد ، جراح می تواند آن را خارج کرده و خونریزی را بند بیاورد.
- عمل جراحی : جراحی بینی می تواند شکستگی احتمالی بینی را ترمیم یا انحراف سپتوم را اصلاح کند (سپتوپلاستی).
چگونه می توان خونریزی بینی را در خانه متوقف کرد ؟
برای جلوگیری از خونریزی بینی مراحل زیر را در منزل دنبال کنید:
آرام باشید و از طریق دهان نفس بکشید.
صاف بنشینید و سر خود را کمی جلوتر قرار دهید.
از انگشت شست و اشاره خود برای فشار دادن قسمت های نرم بینی خود ( دقیقا بالای سوراخ های بینی ) استفاده کنید.
صبر کنید تا خونریزی متوقف شود. برای گرفتن خون از دستمال مرطوب استفاده کنید.
مراقبت در منزل اغلب مواقع کافی است. اما برخی از خونریزی های بینی نیاز به مراقبت های پزشکی در بیمارستان دارند. از شخصی بخواهید که شما را به نزدیک ترین اورژانس برساند.
