جراحی بینی فقط به تغییر فرم استخوان و غضروف محدود نمی شود؛ بلکه پوست و بافت های اطراف بینی نیز در طول عمل تحت تاثیر برش، بخیه و روند ترمیم قرار می گیرند. به همین دلیل، ایجاد مقداری قرمزی، تورم یا تغییر در ظاهر محل برش پس از جراحی موضوعی قابل انتظار است. با این حال، گاهی جای بخیه به شکل یک خط برجسته، فرورفته یا ضخیم باقی می ماند و حتی ممکن است بافت اضافه ای در اطراف آن ایجاد شود. این وضعیت معمولا با عنوان اسکار یا گوشت اضافه بعد از عمل بینی شناخته می شود.
مشاهده جای بخیه پس از جراحی می تواند برای بیمار نگران کننده باشد؛ به خصوص زمانی که فرد انتظار دارد بعد از برداشتن بخیه ها، پوست بینی کاملا صاف و بدون رد برش باشد. اما باید توجه داشت که ترمیم پوست یک فرآیند تدریجی است و ظاهر نهایی اسکار بلافاصله بعد از جراحی مشخص نمی شود.
گوشت اضافه و اسکار بعد از عمل بینی همیشه نشانه بروز مشکل جدی نیستند و در بسیاری از موارد، جای زخم با گذشت زمان کمرنگ و صاف تر می شود. البته نوع پوست، روش جراحی، محل برش و ویژگی های ژنتیکی بدن در شدت و ماندگاری اسکار نقش دارند. در این مقاله بررسی می کنیم که چرا اسکار بعد از جراحی بینی ایجاد می شود، چه زمانی طبیعی است، کدام افراد بیشتر در معرض آن قرار دارند و برای درمان آن چه راهکارهایی وجود دارد.
اسکار و گوشت اضافه بعد از عمل بینی چیست؟
اسکار به بافتی گفته می شود که بدن برای ترمیم ناحیه آسیب دیده پوست تولید می کند. هنگامی که بهترین جراح بینی شیراز برای انجام عمل بینی برشی روی پوست ایجاد می کند، بدن با ساخت کلاژن و سایر اجزای بافتی، محل زخم را ترمیم می کند. این فرآیند ممکن است باعث باقی ماندن خطی باریک، تغییر رنگ پوست یا برجستگی در محل برش شود.
البته هر نوع برجستگی بعد از بخیه به معنای ایجاد گوشت اضافه نیست و از نظر پزشکی باید بین اسکار طبیعی، اسکار هیپرتروفیک و کلوئید تفاوت قائل شد.
اسکار معمولی: خط یا اثری است که پس از ترمیم زخم باقی می ماند و معمولا به مرور زمان صاف تر و کم رنگ تر می شود.
اسکار هیپرتروفیک: نوعی جای زخم برجسته است که به دلیل تولید بیش از حد کلاژن ایجاد می شود، اما معمولا از محدوده زخم اولیه فراتر نمی رود.
کلوئید: نوعی رشد غیرطبیعی بافت اسکار است که از مرز زخم اولیه عبور می کند و ممکن است به تدریج بزرگ تر شود.
آیا ایجاد اسکار و گوشت اضافه بعد از جراحی بینی طبیعی است؟
بله، ایجاد مقداری اسکار در محل برش جراحی بینی طبیعی است. هر زمان که پوست برش داده می شود، بدن برای ترمیم آن بافت جدید تولید می کند. بنابراین حتی اگر جراحی توسط یک جراح باتجربه و با ظرافت بالا انجام شده باشد، احتمال باقی ماندن رد بسیار ظریفی از بخیه وجود دارد.
در هفته های ابتدایی بعد از عمل، محل برش ممکن است صورتی یا قرمز باشد و کمی برجسته به نظر برسد. این وضعیت معمولا بخشی از روند طبیعی ترمیم زخم است. با گذشت زمان و بازسازی بافت پوست، قرمزی و برجستگی کاهش پیدا می کند.
با این حال، اگر جای بخیه به تدریج بزرگ تر شود، از محدوده برش عبور کند، خارش شدید داشته باشد یا با درد و التهاب مداوم همراه شود، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
نکته مهم این است که نباید هر برجستگی کوچکی را به عنوان گوشت اضافه دائمی در نظر گرفت. گاهی تورم موضعی، واکنش طبیعی بافت به بخیه یا باقی ماندن التهاب در محل برش باعث می شود پوست برای مدتی ضخیم تر به نظر برسد.
چرا اسکار در رد بخیه بعد از جراحی بینی ایجاد می شود؟
ایجاد اسکار به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمی توان آن را فقط به مهارت جراح یا نوع بخیه نسبت داد. حتی در دو فرد که تحت یک روش جراحی مشابه قرار گرفته اند، ممکن است ظاهر جای زخم کاملا متفاوت باشد. مهم ترین دلایل ایجاد اسکار عبارت اند از:
واکنش طبیعی بدن به ترمیم زخم
پس از ایجاد برش، بدن برای بستن زخم و بازسازی پوست، کلاژن تولید می کند. اگر میزان تولید و سازماندهی کلاژن به درستی کنترل نشود، احتمال ایجاد بافت برجسته یا ضخیم در محل بخیه عمل بینی افزایش پیدا می کند.
ویژگی های ژنتیکی و نوع پوست
برخی افراد به صورت ژنتیکی استعداد بیشتری برای ایجاد اسکار برجسته یا کلوئید دارند. اگر فرد سابقه گوشت اضافه بعد از زخم، سوراخ کردن گوش یا جراحی های قبلی داشته باشد، باید این موضوع را پیش از جراحی بینی به پزشک اطلاع دهد.
کشش بیش از حد پوست در محل بخیه
اگر لبه های زخم تحت کشش قرار بگیرند، ممکن است روند ترمیم با مشکل مواجه شود. کشش مداوم می تواند باعث پهن تر شدن یا برجسته شدن اسکار شود. به همین دلیل، نحوه بستن برش و قرارگیری پوست در محل بخیه اهمیت زیادی دارد.
عفونت یا التهاب طولانی مدت
عفونت محل جراحی می تواند روند طبیعی ترمیم را مختل کند و احتمال باقی ماندن جای زخم نامطلوب را افزایش دهد.
قرمزی رو به گسترش، ترشح چرکی، درد افزایشی و تب از علائمی هستند که نیاز به بررسی پزشکی دارند.
دستکاری و مراقبت نادرست از زخم
کندن دلمه های روی زخم، فشار دادن محل بخیه یا استفاده خودسرانه از کرم ها و مواد تحریک کننده می تواند به پوست آسیب بزند. این رفتارها گاهی باعث طولانی شدن التهاب و نامطلوب شدن ظاهر اسکار می شوند.
جهت دریافت نوبت معاینه فرم زیر را پر کنید
گوشت اضافه در رد بخیه بینی در چه قسمت هایی ایجاد می شود؟
محل ایجاد اسکار به نوع جراحی و محل برش بستگی دارد. در جراحی بینی به روش باز، برشی کوچک در ناحیه کلوملا، یعنی بخش پوستی بین دو سوراخ بینی، ایجاد می شود و به همین دلیل، اسکار خارجی معمولا در همین قسمت قابل مشاهده است.
در جراحی بینی به روش بسته، برش ها در داخل سوراخ های بینی ایجاد می شوند و معمولا جای بخیه خارجی قابل مشاهده ای وجود ندارد اما با این حال، این موضوع به معنای صفر بودن احتمال ایجاد اسکار داخلی نیست.
گاهی بیمار متوجه برجستگی کوچکی در محل اتصال پره بینی به گونه یا اطراف سوراخ بینی می شود. این برجستگی ممکن است ناشی از اسکار، التهاب یا تغییرات طبیعی بافت در دوران ترمیم باشد. تشخیص علت آن بدون معاینه دقیق امکان پذیر نیست.
اسکار در چه بینی هایی شدیدتر است؟
شدت اسکار بعد از جراحی بینی در همه افراد یکسان نیست. بعضی افراد حتی پس از ایجاد برش جراحی، جای زخم بسیار ظریفی دارند؛ اما در برخی دیگر اسکار به شکل برجستگی یا تغییر رنگ قابل مشاهده باقی می ماند.
عوامل زیر می توانند احتمال ایجاد اسکار قابل توجه را افزایش دهند:
- افراد دارای سابقه کلوئید: کسانی که در زخم های قبلی خود گوشت اضافه ایجاد کرده اند، ممکن است بیشتر مستعد اسکار غیرطبیعی باشند.
- افراد دارای پوست مستعد اسکار هیپرتروفیک: واکنش ترمیمی پوست در این افراد ممکن است با تولید کلاژن بیشتر همراه باشد.
- افرادی که دچار عفونت محل بخیه می شوند: التهاب و عفونت می تواند کیفیت ترمیم پوست را تحت تاثیر قرار دهد.
- افرادی که زخم آن ها تحت کشش قرار دارد: فشار و کشیدگی در محل برش ممکن است باعث پهن شدن جای زخم شود.
- افرادی که مراقبت های بعد از جراحی را رعایت نمی کنند: دستکاری زخم یا استفاده از محصولات نامناسب می تواند روند ترمیم را مختل کند.
نکته قابل توجه این است که ضخامت پوست بینی به تنهایی تعیین کننده شدت اسکار نیست. پوست ضخیم ممکن است در بعضی افراد با تورم طولانی تر همراه باشد، اما این موضوع با ایجاد کلوئید یا گوشت اضافه یکسان نیست. همچنین نمی توان صرفا بر اساس گوشتی یا استخوانی بودن بینی، احتمال ایجاد اسکار را پیش بینی کرد.
چه مدت اسکار رد بخیه از بین می رود؟
به طور کلی، روند تغییرات جای بخیه را می توان در چند مرحله بررسی کرد:
- هفته اول تا ماه اول: محل برش ممکن است قرمز، حساس یا کمی برجسته باشد. در این مرحله، زخم هنوز در حال ترمیم اولیه است.
- ماه اول تا سوم: قرمزی و التهاب معمولا به تدریج کاهش پیدا می کند و بافت زخم شروع به بازسازی می کند.
- ماه سوم تا ششم: اسکار ممکن است صاف تر و کم رنگ تر شود. در این دوره، تغییرات ظاهری جای بخیه برای بسیاری از افراد قابل مشاهده است.
- ماه ششم تا یک سال: با ادامه بازسازی کلاژن، ظاهر اسکار بهبود پیدا می کند و به بافت طبیعی پوست نزدیک تر می شود.
- یک تا دو سال: در بعضی افراد، بلوغ و تکامل اسکار ممکن است تا این بازه ادامه داشته باشد.
بنابراین، نباید انتظار داشت که رد بخیه چند هفته بعد از جراحی کاملا محو شود. همچنین همه اسکارها به طور کامل از بین نمی روند؛ گاهی فقط به اندازه ای کمرنگ و ظریف می شوند که به سختی قابل تشخیص هستند.
